Rozwój mózgu dziecka w pierwszych latach życia

Dzieci uczą się od najwcześniejszych chwil swojego życia, już w brzuchu matki.

Pierwsze trzy lata

Dzieci uczą się od najwcześniejszych chwil swojego życia, już w brzuchu matki. Okres od urodzenia do ukończenia trzeciego roku życia jest niezwykle istotny z punktu widzenia rozwoju mózgu dziecka (jego budowy - tworzenia połączeń nerwowych). W pierwszym roku życia mózg dziecka podwaja swój rozmiar, a przed ukończeniem trzeciego roku życia mózg dziecka jest dwa razy bardziej aktywny niż mózg osoby dorosłej, i pozostaje taki w ciągu pierwszej dekady życia. Jest to czas kiedy następuje przygotowanie właściwej bazy do nauki życia i dla przyszłych szkolnych sukcesów.

Geny czy doświadczenia

Zarówno geny jak i doświadczenia mają duży wpływ na rozwój mózgu dziecka na każdym etapie jego rozwoju, lecz odgrywają one różne role. Geny są odpowiedzialne za tzw. bazową sieć połączeń nerwowych, “ogólny plan”. Odpowiedzialne są także za tworzenie komórek nerwowych i ogólne połączenia pomiędzy różnymi regionami mózgu. Niektóre są zaprogramowane dla specyficznych funkcji jak oddychanie, czy bicie serca.

Każdy ma potencjał do nauki języka - mózg człowieka jest zaprogramowany (genetycznie) do rozpoznawania ludzkiej mowy, do rozróżniania subtelnych różnic pomiędzy indywidualnymi dźwiękami mowy, do łączenia wyrazów i znaczeń. W momencie narodzin mózg dziecka jest absolutnie nieskończony. Bardzo ważną rolę zaczynają odgrywają doświadczenia. Większość ze 100 bilionów neuronów nie jest jeszcze połączona w sieci, i “czeka” na doświadczenia ze środowiska, by ustalić ich funkcje. Połączenia (inaczej włączanie ich do sieci) są tworzone poprzez doświadczenia zmysłowe - widzenie, wąchanie, dotykanie, a w szczególności próbowanie. Stymulują one rozwój połączeń nerwowych. Tworzenie się i wzmacnianie połączeń nerwowych jest kluczowym zadaniem we wczesnym rozwoju mózgu. Mózg dziecka tworzy dwa razy więcej połączeń nerwowych niż dziecko potrzebuje. Jeśli te połączenia (synapsy) są używane wielokrotnie (wielokrotnie doświadczane) w życiu codziennym wówczas są wzmacniane, a te które nie są często używane - zanikają. Dlatego doświadczenie pełni tak ogromną rolę w “programowaniu” mózgu dziecka.

Rola doświadczeń - wczesne interakcje

Im więcej pozytywnych doświadczeń tym tworzy się więcej “pozytywnych połączeń nerwowych”, a tym mniej “negatywnych”. Doświadczenia negatywne lub brak odpowiednich stymulacji w określonym momencie życia dziecka, może nieść za sobą dość poważne i utrzymujące się w skutkach konsekwencje. Dzieci uczą się w kontekście ważnych relacji z innymi. Wczesna opieka i wychowanie mają definitywny wpływ na to jak się ludzie rozwijają, na ich zdolność do uczenia się oraz na ich zdolność do regulowania własnych emocji. Badania nad wpływem wczesnych relacji, potwierdzają że ciepło, wrażliwa opieka są kluczowedla zdrowego rozwoju mózgu. Rodzice, dziadkowie i opiekunowie odgrywają ważną rolę, gdyż mają oni ogromny wpływ na rozwój mózgu dziecka. Badania potwierdzają, że niemowlęta i małe dzieci najlepiej uczą się poprzez ciepłą i odpowiadającą na ich potrzeby opiekę. Przytulanie, mówienie, czytanie i śpiewanie małym dzieciom powoduje, że w ich mózgu tworzą się odpowiednie połączenia nerwowe, które wzmacniane, są istotną bazą przyszłego funkcjonowania np. w okresie szkolnym. Naukowcy twierdzą, że nawet proste stymulowanie mózgów dzieci, poprzez codzienne śpiewanie piosenek, mówienie o kolorach, opowiadanie o otaczającym nas świecie, czytanie i przytulanie mogą przynieść zdumiewające efekty. Słowa a rozwój dziecka Przeprowadzono obserwacje  (http://www.education.com/magazine/article/30000_words/), w których badano liczbę i jakość (różnorodność) wypowiadanych słów do dziecka w pierwszych trzech latach życia. Wyniki tych badań wskazują na istotny, pozytywny wpływ mówienia do dziecka na późniejsze osiągnięcia w szkole tzn. im więcej słów dziecko usłyszy tym ma lepsze wyniki w nauce. Z każdym rokiem powiększają się różnice pomiędzy dziećmi, do których się dużo mówi, czyta, opowiada, w porównaniu z tymi które nie mają takich doświadczeń.

Opracowała Magdalena Mazurkiewicz na podstawie:
http://www.education.com/magazine/article/30000_words/
https://multcolib.org/parents/early-literacy/brain-development
http://www.childrenslearninginstitut

Miejsce na najwyższym poziomie
BabyCare to miejsce, w którym dziecko traktowane jest z szacunkiem i czułością. O tym, jak powstało i jakie są jego założenia, opowiadają założycielki ...
Wpływ muzyki na rozwój dziecka
Muzyka jest sztuką potrzebną ludziom, ponieważ przez nią i w niej tworzą oni swój świat przeżyć i wzruszeń wzbogacających życie. Muzyka wyostrza ...
Rozwój mózgu dziecka w pierwszych latach życia
Dzieci uczą się od najwcześniejszych chwil swojego życia, już w brzuchu matki.
© BabyCare 2013. Wszelkie prawa zastrzeżone.